Ayodhya Kanda Sarga - 49 Ayodhyakanda Ekonapancasah
|| jānapadākrōśaḥ ||
rāmō:’pi rātriśēṣēṇa tēnaiva mahadantaram |
jagāma puruṣavyāghraḥ piturājñāmanusmaran || 1 ||
tathaiva gacchatastasya vyapāyādrajanī śivā |
upāsya sa śivāṁ sandhyāṁ viṣayāntaṁ vyagāhata || 2 ||
grāmānvikr̥ṣṭasīmāntānpuṣpitāni vanāni ca |
paśyannatiyayau śīghraṁ śanairiva hayōttamaiḥ |
śr̥ṇvanvācō manuṣyāṇāṁ grāmasaṁvāsavāsinām || 3 ||
[* vigarhitāṁ hi kaikēyīṁ krūrāṁ krūrēṇa karmaṇā | *]
rājānaṁ dhigdaśarathaṁ kāmasya vaśamāgatam || 4 ||
hā nr̥śaṁsā:’dya kaikēyī pāpā pāpānubandhinī |
tīkṣṇā sambhinnamaryādā tīkṣṇakarmaṇi vartatē || 5 ||
yā putramīdr̥śaṁ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam |
vanavāsē mahāprājñaṁ sānukrōśaṁ jitēndriyam || 6 ||
kathaṁ nāma mahābhāgā sītā janakanandinī |
sadā sukhēṣvabhiratā duḥkhānyanubhaviṣyati || 7 ||
ahō daśarathō rājā nissnēhaḥ svasutaṁ priyam |
prajānāmanaghaṁ rāmaṁ parityaktumihēcchati || 8 ||
ētā vācō manuṣyāṇāṁ grāmasaṁvāsavāsinām |
śr̥ṇvannatiyayau vīraḥ kōsalānkōsalēśvaraḥ || 9 ||
tataḥ vēdaśrutiṁ nāma śivavārivahāṁ nadīm |
uttīryābhimukhaḥ prāyādagastyādhyuṣitāṁ diśam || 10 ||
gatvā tu suciraṁ kālaṁ tataḥ śivajalāṁ nadīm |
gōmatīṁ gōyutānūpāmataratsāgaraṅgamām || 11 ||
gōmatīṁ cāpyatikramya rāghavaḥ śīghragairhayaiḥ |
mayūrahaṁsābhirutāṁ tatāra syandikāṁ nadīm || 12 ||
sa mahīṁ manunā rājñā dattāmikṣvākavē purā |
sphītāṁ rāṣṭrāvr̥tāṁ rāmaḥ vaidēhīmanvadarśayat || 13 ||
sūta ityēva cābhāṣya sārathiṁ tamabhīkṣṇaśaḥ |
haṁsamattasvaraḥ śrīmānuvāca puruṣarṣabhaḥ || 14 ||
kadā:’haṁ punarāgamya sarayvāḥ puṣpitē vanē |
mr̥gayāṁ paryāṭiṣyāmi mātrā pitrā ca saṅgataḥ || 15 ||
rājarṣīṇāṁ hi lōkē:’smin ratyarthaṁ mr̥gayā vanē |
kālē kr̥tāṁ tāṁ manujairdhanvināmabhikāṅkṣitām || 16 ||
nātyarthamabhikāṅkṣāmi mr̥gayāṁ sarayūvanē |
ratirhyēṣā:’tulā lōkē rājarṣigaṇasammatā || 17 ||
sa tamadhvānamaikṣvākaḥ sūtaṁ madhurayā girā |
tantamarthamabhiprētya yayau vākyamudīrayan || 18 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkōnapañcāśaḥ sargaḥ || 49 ||
